Μια προσφυγή ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου δεν αποτελεί έφεση κατά της απόφασης ενός ελληνικού δικαστηρίου. Το ΕΔΔΑ δεν λειτουργεί ως δικαστήριο τέταρτου βαθμού και, κατά κανόνα, δεν επανεξετάζει την εκτίμηση των αποδεικτικών στοιχείων ή την ερμηνεία και εφαρμογή του εθνικού δικαίου από τα εσωτερικά δικαστήρια. Εξετάζει αν, υπό τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά, το κράτος παραβίασε δικαίωμα που προστατεύεται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη για την αξιολόγηση μιας υπόθεσης. Πριν εξεταστεί η ουσία της καταγγελίας, πρέπει να πληρούνται οι προϋποθέσεις παραδεκτού, μεταξύ άλλων η εξάντληση των διαθέσιμων εσωτερικών ενδίκων μέσων και η τήρηση της τετράμηνης προθεσμίας για την προσφυγή στο ΕΔΔΑ. Η αξιολόγηση επομένως ξεκινά από το ιστορικό της εθνικής διαδικασίας και όχι μόνο από το τελικό αποτέλεσμα.
Ποιες υποθέσεις μπορεί να εγείρουν ζήτημα βάσει της Σύμβασης; Οι προσφυγές κατά της Ελλάδας μπορεί να αφορούν, μεταξύ άλλων, παραβιάσεις του άρθρου 6 σχετικά με τη δίκαιη δίκη και την εύλογη διάρκεια της διαδικασίας, καθώς και ζητήματα προστασίας της περιουσίας βάσει του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου. Η νομολογία του ΕΔΔΑ περιλαμβάνει, για παράδειγμα, ελληνικές υποθέσεις σχετικά με την υπερβολική διάρκεια δικαστικών διαδικασιών, την πρόσβαση σε δικαστήριο και την προστασία περιουσιακών δικαιωμάτων.
Το κρίσιμο δεν είναι μόνο αν μια εθνική απόφαση θεωρείται άδικη. Πρέπει να μπορεί να προσδιοριστεί συγκεκριμένο δικαίωμα της Σύμβασης που ενδέχεται να έχει παραβιαστεί και να συνδέεται η καταγγελλόμενη παραβίαση με τη διαδικασία και τις πράξεις των εθνικών αρχών.
Η αξιολόγηση μιας προσφυγής στο Στρασβούργο απαιτεί πλήρη εικόνα της εθνικής διαδικασίας: των πραγματικών περιστατικών, των ισχυρισμών που προβλήθηκαν ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, των αποδεικτικών στοιχείων, των δικαστικών αποφάσεων και των διαθέσιμων ενδίκων μέσων. Η εμπειρία του γραφείου σε αστικές και εμπορικές διαφορές ενώπιον όλων των βαθμών της ελληνικής δικαιοσύνης αποτελεί τη βάση για αυτή την αξιολόγηση.
Όχι έφεση
Το ΕΔΔΑ δεν είναι τέταρτος βαθμός δικαιοδοσίας
Το Δικαστήριο εξετάζει μόνο αν η Ελλάδα παραβίασε συγκεκριμένο δικαίωμα της Σύμβασης — όχι αν το εσωτερικό δικαστήριο κατέληξε στο ορθό αποτέλεσμα επί της ουσίας.
Αυστηρή προθεσμία
Προθεσμία 4 μηνών
Η προσφυγή πρέπει να υποβληθεί εντός τεσσάρων μηνών από την τελική απόφαση, σύμφωνα με τους κανόνες του ΕΔΔΑ. Η εκπρόθεσμη προσφυγή μπορεί να κριθεί απαράδεκτη.
Εξάντληση ενδίκων μέσων
Τα διαθέσιμα εσωτερικά ένδικα μέσα πρέπει να έχουν εξαντληθεί
Κατά κανόνα, ο προσφεύγων πρέπει πρώτα να έχει χρησιμοποιήσει τα διαθέσιμα και αποτελεσματικά εσωτερικά ένδικα μέσα και να έχει θέσει ενώπιον των εθνικών αρχών την ουσία της καταγγελίας που προτίθεται να υποβάλει στο ΕΔΔΑ.
Δεν αρκεί το άδικο αποτέλεσμα
Πρέπει να προσδιορίζεται συγκεκριμένη παραβίαση της Σύμβασης
Δεν αρκεί η πεποίθηση ότι μια εθνική απόφαση ήταν άδικη. Η προσφυγή πρέπει να συνδέει τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά με συγκεκριμένο δικαίωμα που προστατεύεται από τη Σύμβαση.