Η αναιρετική διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου διαφέρει ουσιαστικά τόσο από την πρωτοβάθμια δίκη όσο και από την κατ’ έφεση δίκη. Στον πρώτο βαθμό, το δικαστήριο εξετάζει τα πραγματικά περιστατικά και αξιολογεί τα αποδεικτικά στοιχεία. Στην έφεση, το Εφετείο μπορεί, στο πλαίσιο που ορίζει ο νόμος, να επανεξετάσει ζητήματα τόσο πραγματικά όσο και νομικά ζητήματα. Ο Άρειος Πάγος έχει διαφορετικό και πιο περιορισμένο ρόλο: ελέγχει αν η προσβαλλόμενη απόφαση παρουσιάζει νομικές πλημμέλειες και αν ο νόμος εφαρμόστηκε ορθά. Δεν αποτελεί τρίτο βαθμό ουσιαστικής κρίσης και δεν επανεξετάζει την υπόθεση σαν να δικαζόταν για πρώτη ’’ αυτό, η επιτυχία μιας αναίρεσης εξαρτάται από τον ακριβή εντοπισμό και τη σωστή θεμελίωση των αναιρετικών λόγων. Δεν ενδιαφέρει η επιχειρηματολογία ως προς την εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών ή των αποδείξεων· πρέπει να εντοπίζεται συγκεκριμένη νομική πλημμέλεια στην προσβαλλόμενη απόφαση. Η αναιρετική δικηγορία απαιτεί, επομένως, διαφορετική μεθοδολογία και ιδιαίτερη ακρίβεια στη διατύπωση των λόγων αναίρεσης.
Αυτή η διάκριση εξηγεί γιατί η οπτική ενός πρώην δικαστή έχει τόσο άμεση σημασία σε αυτόν τον τομέα πρακτικής. Ο ιδρυτής εταίρος Στέφανος Πανταζής είναι εγγεγραμμένος δικηγόρος στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών και πρώην μέλος της ελληνικής δικαστικής εξουσίας, όπου χειρίστηκε ευρύ φάσμα αστικών και εμπορικών υποθέσεων σε πρώτο βαθμό, πριν επιστρέψει στην ιδιωτική δικηγορία και ιδρύσει το γραφείο το 2002. Αυτό το δικαστικό υπόβαθρο του προσφέρει άμεση γνώση του πώς σκέφτονται πραγματικά οι δικαστές του Εφετείου και της αναίρεσης όταν εξετάζουν έναν φάκελο — όχι μόνο τι προβλέπει ο νόμος επί της επιφανείας, αλλά πώς ένα δικαστήριο συλλογίζεται από τις διατάξεις προς ένα συμπέρασμα, και ποιες διατυπώσεις ενός νομικού επιχειρήματος πείθουν και ποιες όχι. Οι προθεσμίες είναι σύντομες — στείλτε μας την απόφαση μόλις την παραλάβετε.
«Στον Άρειο Πάγο δεν ξαναδικάζεις την υπόθεση. Εντοπίζεις πού η απόφαση παραβίασε τον νόμο ή πού η νομική της συλλογιστική δεν ευσταθεί. Εκεί η εμπειρία από την έδρα έχει ιδιαίτερη αξία: σου επιτρέπει να βλέπεις την απόφαση όχι μόνο ως δικηγόρος, αλλά και από τη σκοπιά του δικαστή που καλείται να την ελέγξει.»
Η προσφυγή σε κάθε βαθμό δικαιοδοσίας εξυπηρετεί διαφορετικό σκοπό. Μια υπόθεση ξεκινά κατά κανόνα σε πρώτο βαθμό και μπορεί να εξελιχθεί σε τακτική έφεση ενώπιον του Εφετείου, όπου, στο πλαίσιο που προβλέπει ο νόμος, μπορούν να επανεξεταστούν ζητήματα πραγματικών περιστατικών και νομικής κρίσης. Η αναίρεση ενώπιον του Αρείου Πάγου έχει διαφορετικό αντικείμενο: αφορά τον έλεγχο συγκεκριμένων νομικών πλημμελειών της προσβαλλόμενης απόφασης και όχι την εκ νέου εκδίκαση της ’’ αυτό δεν θεωρούμε την άσκηση ενδίκου μέσου αυτονόητο επόμενο βήμα. Αξιολογούμε μαζί με τον πελάτη ποιο στάδιο και ποια διαδικαστική επιλογή εξυπηρετούν πραγματικά τον στόχο του, αξιοποιώντας την εμπειρία του Στέφανου σε διαφορετικά στάδια της ελληνικής δικαστικής διαδικασίας. Η έφεση ή η αναίρεση πρέπει να έχει συγκεκριμένο λόγο και σκοπό — όχι να ασκείται απλώς επειδή είναι διαθέσιμη.
Έκταση Ελέγχου
Στην αναίρεση ελέγχεται η εφαρμογή του νόμου, όχι τα πραγματικά περιστατικά
Ο Άρειος Πάγος δεν επανασταθμίζει αποδείξεις ούτε επαναλαμβάνει τη δίκη — ελέγχει αν ο νόμος εφαρμόστηκε ορθά και αν η νομική συλλογιστική ήταν ορθή.
Ακρίβεια
Οι λόγοι αναίρεσης πρέπει να διατυπώνονται με ακρίβεια
Η επιτυχία μιας αναίρεσης εξαρτάται από την ακρίβεια και τη νομική θεμελίωση των αναιρετικών λόγων και όχι από το πόσο πειστικά είναι τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης.
Δικαστική Γνώση
Ένας πρώην δικαστής κατανοεί τη δικαστική συλλογιστική εκ των έσω
Η εμπειρία του Στέφανου Πανταζή από την έδρα προσθέτει μια διαφορετική οπτική στην αναιρετική πρακτική: γνωρίζει από πρώτο χέρι πώς ένα δικαστήριο προσεγγίζει μια υπόθεση και αξιολογεί τη νομική της θεμελίωση.
Στρατηγική
H αναίρεση δεν είναι αυτονόητο επόμενο βήμα
Πριν προχωρήσετε σε έφεση ή αναίρεση, αξιολογούμε αν υπάρχει πραγματικός λόγος να το κάνετε — και αν το κόστος της διαδικασίας δικαιολογείται από το πιθανό όφελος