Ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) επιβάλλει υποχρεώσεις σε διαδικτυακές πλατφόρμες και ηλεκτρονικές αγορές που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ, μεταξύ άλλων ως προς την αναφορά παράνομου περιεχομένου, τη διαδικασία αφαίρεσης περιεχομένου ή καταχωρίσεων, την ενημέρωση των χρηστών και τη διαφάνεια των αποφάσεων που λαμβάνονται από την πλατφόρμα. Οι υποχρεώσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με το μέγεθος και τη λειτουργία της υπηρεσίας, ενώ για ορισμένες κατηγορίες πλατφορμών ισχύουν πρόσθετες απαιτήσεις. Για μια επιχείρηση που λειτουργεί ηλεκτρονική αγορά ή πλατφόρμα, το πρώτο ζήτημα που ο δικηγόρος ηλεκτρονικού εμπορίου πρέπει να κάνει είναι να προσδιορίσει ποιες υποχρεώσεις εφαρμόζονται στη συγκεκριμένη υπηρεσία και πώς αυτές πρέπει να ενσωματωθούν στη λειτουργία της. Οι όροι χρήσης, οι διαδικασίες διαχείρισης περιεχομένου, οι μηχανισμοί αναφοράς και οι σχέσεις με πωλητές και χρήστες πρέπει να εξετάζονται ως μέρος του ίδιου κανονιστικού πλαισίου.
Οι όροι χρήσης μιας πλατφόρμας πρέπει να λειτουργούν στην πράξη. Οι επιχειρήσεις συχνά ξεκινούν από πρότυπους όρους χρήσης που έχουν σχεδιαστεί για άλλη αγορά ή άλλο νομικό σύστημα. Οι όροι αυτοί μπορεί να μην ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του ελληνικού και ενωσιακού δικαίου, ιδίως σε ζητήματα προστασίας καταναλωτή, δικαιωμάτων υπαναχώρησης, ευθύνης της πλατφόρμας, σχέσεων με τρίτους πωλητές και επίλυσης διαφορών. Σημασία δεν έχει μόνο το κείμενο των όρων, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο συνδέεται με τη λειτουργία της πλατφόρμας: τι δηλώνεται στον χρήστη, ποιος φέρει την ευθύνη για κάθε συναλλαγή, πώς αντιμετωπίζονται οι καταγγελίες και πότε μπορεί να αφαιρεθεί μια καταχώριση ή περιεχόμενο.
Οι όροι χρήσης δεν είναι απλώς ένα έγγραφο που πρέπει να υπάρχει πριν από το λανσάρισμα. Πρέπει να αντανακλούν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί πραγματικά η πλατφόρμα.
Η ψηφιακή διαφήμιση και οι συνεργασίες με influencers δημιουργούν πρόσθετες απαιτήσεις. Οι κανόνες για τη γνωστοποίηση χορηγούμενου περιεχομένου, η χρήση περιεχομένου χρηστών, η διανοητική ιδιοκτησία και η στοχευμένη διαφήμιση πρέπει να αξιολογούνται μαζί με τις απαιτήσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων. Ιδίως όταν η διαφήμιση βασίζεται σε παρακολούθηση χρηστών και profiling, η συμμόρφωση με τους κανόνες της πλατφόρμας δεν σημαίνει αυτομάτως συμμόρφωση με τον GDPR. Αξιολογούμε επομένως την πλατφόρμα ως σύνολο — τους όρους χρήσης, τις σχέσεις με πωλητές και χρήστες, τη διαχείριση περιεχομένου, τη διαφήμιση και την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων — ώστε οι νομικές απαιτήσεις να ανταποκρίνονται στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί πραγματικά η επιχείρηση.
Κλιμακώνεται με το μέγεθος
Οι υποχρεώσεις του DSA εξαρτώνται από το μέγεθος και τη λειτουργία της πλατφόρμας
Το επίπεδο των υποχρεώσεων διαφέρει ανάλογα με το μέγεθος και τη λειτουργία της πλατφόρμας. Οι μεγαλύτερες πλατφόρμες υπόκεινται σε πρόσθετες απαιτήσεις, ιδίως ως προς τη διαχείριση παράνομου περιεχομένου και τη διαφάνεια, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι μικρότερες πλατφόρμες βρίσκονται εκτός του πεδίου εφαρμογής του DSA.
Όχι ενιαία λύση
Οι όροι χρήσης πρέπει να προσαρμόζονται στη συγκεκριμένη αγορά
Πρότυποι όροι που έχουν συνταχθεί για άλλο νομικό σύστημα μπορεί να μην καλύπτουν τις απαιτήσεις του ελληνικού και ενωσιακού δικαίου, ιδίως ως προς την προστασία των καταναλωτών, τις συμβάσεις με πωλητές και το δικαίωμα υπαναχώρησης.
Πραγματικές υποχρεώσεις
Το influencer marketing δεν είναι χωρίς κανόνες
Οι συνεργασίες με influencers και δημιουργούς περιεχομένου υπόκεινται σε κανόνες γνωστοποίησης και διαφήμισης, πέρα από τους όρους χρήσης της εκάστοτε πλατφόρμας.
Περισσότερη επικάλυψη απ' όσο φαίνεται
Η ψηφιακή διαφήμιση και ο GDPR συνδέονται στενά
Η στοχευμένη ψηφιακή διαφήμιση συχνά βασίζεται στην παρακολούθηση της συμπεριφοράς των χρηστών και στην επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. Η συμμόρφωση με τους κανόνες και τις πολιτικές διαφήμισης μιας πλατφόρμας δεν σημαίνει αυτομάτως συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του GDPR.